{"id":64,"date":"2026-04-18T17:00:06","date_gmt":"2026-04-18T17:00:06","guid":{"rendered":"https:\/\/zetpress.pl\/?p=64"},"modified":"2026-04-18T17:00:06","modified_gmt":"2026-04-18T17:00:06","slug":"od-malowania-kominow-do-europejskich-salonow-wysokosciowy-epizod-z-zycia-donalda-tuska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zetpress.pl\/?p=64","title":{"rendered":"Od malowania komin\u00f3w do europejskich salon\u00f3w. Wysoko\u015bciowy epizod z \u017cycia Donalda Tuska."},"content":{"rendered":"\n<p>Kiedy my\u015blimy o Donaldzie Tusku, przed oczami staje nam obraz wieloletniego premiera Polski, przewodnicz\u0105cego Rady Europejskiej i wytrawnego gracza na politycznej szachownicy. Jednak zanim za\u0142o\u017cy\u0142 idealnie skrojone garnitury i zacz\u0105\u0142 negocjowa\u0107 z przyw\u00f3dcami mocarstw, jego codzienno\u015b\u0107 wygl\u0105da\u0142a zupe\u0142nie inaczej. W latach 80. Tusk zarabia\u0142 na \u017cycie, wisz\u0105c na linach kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w nad ziemi\u0105 \u2013 jako malarz komin\u00f3w przemys\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Opozycjonista, kt\u00f3ry musia\u0142 utrzyma\u0107 rodzin\u0119<\/h3>\n\n\n\n<p>Lata 80. w Polsce, a zw\u0142aszcza okres po wprowadzeniu stanu wojennego, by\u0142y niezwykle trudnym czasem dla dzia\u0142aczy opozycji demokratycznej. W\u0142adze komunistyczne dba\u0142y o to, by osoby zaanga\u017cowane w dzia\u0142alno\u015b\u0107 antyrz\u0105dow\u0105 (a Tusk dzia\u0142a\u0142 m.in. w Niezale\u017cnym Zrzeszeniu Student\u00f3w i gda\u0144skim \u015brodowisku \u201eSolidarno\u015bci\u201d) mia\u0142y ogromne problemy ze znalezieniem normalnego zatrudnienia w pa\u0144stwowych zak\u0142adach.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0142ody Donald Tusk mia\u0142 ju\u017c wtedy na utrzymaniu rodzin\u0119. Z pomoc\u0105 przysz\u0142a mu inicjatywa, kt\u00f3ra z czasem obros\u0142a legend\u0105 \u2013 <strong>Sp\u00f3\u0142dzielnia Pracy Us\u0142ug Wysoko\u015bciowych \u201e\u015awietlik\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u201e\u015awietlik\u201d: Enklawa wolnego rynku w \u015brodku PRL<\/h3>\n\n\n\n<p>Sp\u00f3\u0142dzielnia \u201e\u015awietlik\u201d zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1983 roku w Gda\u0144sku, a jednym z jej g\u0142\u00f3wnych inicjator\u00f3w by\u0142 Maciej P\u0142a\u017cy\u0144ski (p\u00f3\u017aniejszy marsza\u0142ek Sejmu i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Platformy Obywatelskiej). Firma zajmowa\u0142a si\u0119 pracami wysoko\u015bciowymi \u2013 myciem okien w wie\u017cowcach, zabezpieczaniem antykorozyjnym konstrukcji stalowych, a przede wszystkim <strong>malowaniem ogromnych komin\u00f3w fabrycznych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego opozycjoni\u015bci wybrali w\u0142a\u015bnie tak\u0105 bran\u017c\u0119? Z kilku powod\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Brak nadzoru:<\/strong> Praca fizyczna na wysoko\u015bciach nie interesowa\u0142a zbytnio S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Niezale\u017cno\u015b\u0107:<\/strong> B\u0119d\u0105c sp\u00f3\u0142dzielni\u0105, mogli sami dobiera\u0107 sobie wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, zatrudniaj\u0105c wyrzuconych z pracy stoczniowc\u00f3w, student\u00f3w i intelektualist\u00f3w zwi\u0105zanych z podziemiem.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pieni\u0105dze:<\/strong> Co niezwykle ciekawe, prace wysoko\u015bciowe by\u0142y bardzo dobrze p\u0142atne. W szarej, komunistycznej rzeczywisto\u015bci pracownicy \u201e\u015awietlika\u201d zarabiali stawki, kt\u00f3re pozwala\u0142y nie tylko na godne \u017cycie, ale i na finansowanie dzia\u0142alno\u015bci podziemnej (np. druku nielegalnych ulotek i ksi\u0105\u017cek).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Polityk na linach<\/h3>\n\n\n\n<p>Donald Tusk do\u0142\u0105czy\u0142 do \u201e\u015awietlika\u201d i szybko musia\u0142 nauczy\u0107 si\u0119 fachu, kt\u00f3ry wymaga\u0142 \u015bwietnej kondycji fizycznej i braku l\u0119ku wysoko\u015bci. Praca by\u0142a niezwykle ci\u0119\u017cka i niebezpieczna. Polega\u0142a na wspinaniu si\u0119 po zewn\u0119trznych drabinach na kilkudziesi\u0119ciometrowe kominy, a nast\u0119pnie opuszczaniu si\u0119 na linach i r\u0119cznym nak\u0142adaniu farby w oparach chemikali\u00f3w i dymu przemys\u0142owego.<\/p>\n\n\n\n<p>W wywiadach po latach Tusk wspomina\u0142, \u017ce praca ta by\u0142a potwornie wyczerpuj\u0105ca, ale dawa\u0142a poczucie wolno\u015bci. W przerwach mi\u0119dzy malowaniem komin\u00f3w w zak\u0142adach przemys\u0142owych na \u015al\u0105sku czy na Wybrze\u017cu, pracownicy \u201e\u015awietlika\u201d czytali zachodni\u0105 literatur\u0119 ekonomiczn\u0105 i dyskutowali o wolnym rynku.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ku\u017ania gda\u0144skich libera\u0142\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p>Sp\u00f3\u0142dzielnia \u201e\u015awietlik\u201d odegra\u0142a w polskiej polityce rol\u0119 o wiele wi\u0119ksz\u0105, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. To tam, w roboczych kombinezonach umazanych farb\u0105, wykuwa\u0142o si\u0119 \u015brodowisko tzw. <strong>libera\u0142\u00f3w gda\u0144skich<\/strong>. W\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielni znajdowali si\u0119 m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Donald Tusk<\/li>\n\n\n\n<li>Maciej P\u0142a\u017cy\u0144ski<\/li>\n\n\n\n<li>Jan Krzysztof Bielecki (p\u00f3\u017aniejszy premier)<\/li>\n\n\n\n<li>Wies\u0142aw Walendziak (p\u00f3\u017aniejszy minister)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Praca w warunkach quasi-rynkowych (sp\u00f3\u0142dzielnia musia\u0142a wygrywa\u0107 przetargi i negocjowa\u0107 stawki, co w PRL by\u0142o rzadko\u015bci\u0105) zaszczepi\u0142a w tych m\u0142odych ludziach wiar\u0119 w prywatn\u0105 przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i kapitalizm. Kiedy w 1989 roku upad\u0142 komunizm, to w\u0142a\u015bnie to \u015brodowisko za\u0142o\u017cy\u0142o Kongres Liberalno-Demokratyczny (KLD) \u2013 pierwsz\u0105 parti\u0119 Donalda Tuska, kt\u00f3ra odegra\u0142a kluczow\u0105 rol\u0119 w transformacji gospodarczej Polski.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h3>\n\n\n\n<p>Historia z kominami to nie tylko anegdota, ale wa\u017cny fakt, kt\u00f3ry ukszta\u0142towa\u0142 jednego z najwa\u017cniejszych polskich polityk\u00f3w. Pokazuje ona, jak zawi\u0142e i nieszablonowe bywa\u0142y \u017cyciorysy ludzi, kt\u00f3rzy w latach 80. walczyli z systemem komunistycznym, musz\u0105c jednocze\u015bnie radzi\u0107 sobie w brutalnej rzeczywisto\u015bci tamtych lat.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy my\u015blimy o Donaldzie Tusku, przed oczami staje nam obraz wieloletniego premiera Polski, przewodnicz\u0105cego Rady Europejskiej i wytrawnego gracza na politycznej szachownicy. Jednak zanim za\u0142o\u017cy\u0142 idealnie skrojone garnitury i zacz\u0105\u0142 negocjowa\u0107 z przyw\u00f3dcami mocarstw, jego codzienno\u015b\u0107 wygl\u0105da\u0142a zupe\u0142nie inaczej. W latach 80. Tusk zarabia\u0142 na \u017cycie, wisz\u0105c na linach kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w nad ziemi\u0105 \u2013 jako [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":65,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,2,3],"tags":[],"class_list":["post-64","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kraj","category-polityka","category-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64\/revisions\/66"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/65"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}