{"id":70,"date":"2026-04-19T12:08:52","date_gmt":"2026-04-19T12:08:52","guid":{"rendered":"https:\/\/zetpress.pl\/?p=70"},"modified":"2026-04-19T12:26:23","modified_gmt":"2026-04-19T12:26:23","slug":"kolejny-cios-w-pamiec-demontaz-pomnika-w-tomsku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zetpress.pl\/?p=70","title":{"rendered":"Kolejny cios w pami\u0119\u0107: Demonta\u017c pomnika w Tomsku."},"content":{"rendered":"\n<p>Wed\u0142ug relacji na platformie X oraz ustale\u0144 niezale\u017cnego rosyjskiego portalu <em>Nowaja Gazieta Jewropa<\/em>, w\u0142adze Tomska (miasta w azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji) zdemontowa\u0142y dzisiaj monument znajduj\u0105cy si\u0119 w samym centrum miasta, na Skwerze Pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-twitter wp-block-embed-twitter\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"twitter-tweet\" data-width=\"550\" data-dnt=\"true\"><p lang=\"en\" dir=\"ltr\">Russia. Another monument to victims of political repression has disappeared, including Polish people.<br><br>In Tomsk, a monument to victims of political repression has been dismantled at Memorial Square.<br><br>Workers removed the main monument and other memorial stones erected in honor of\u2026 <a href=\"https:\/\/t.co\/pDY6PyPY4s\">pic.twitter.com\/pDY6PyPY4s<\/a><\/p>&mdash; Belsat in English (@Belsat_Eng) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/Belsat_Eng\/status\/2045790266146033728?ref_src=twsrc%5Etfw\">April 19, 2026<\/a><\/blockquote><script async src=\"https:\/\/platform.twitter.com\/widgets.js\" charset=\"utf-8\"><\/script>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kogo upami\u0119tnia\u0142 zniszczony obiekt?<\/h3>\n\n\n\n<p>Pomnik w Tomsku by\u0142 niezwykle wa\u017cnym symbolem dla narod\u00f3w tragicznie do\u015bwiadczonych przez re\u017cim stalinowski i masowe zsy\u0142ki na Syberi\u0119. By\u0142 on ho\u0142dem z\u0142o\u017conym ofiarom represji politycznych, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Polak\u00f3w<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Litwin\u00f3w<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0141otyszy<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Esto\u0144czyk\u00f3w<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ka\u0142muk\u00f3w<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jak przebiega\u0142 demonta\u017c?<\/h3>\n\n\n\n<p>Z relacji \u015bwiadk\u00f3w udost\u0119pnianych w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych wy\u0142ania si\u0119 obraz zaplanowanej, prowadzonej pod \u015bcis\u0142ym nadzorem s\u0142u\u017cb akcji \u2013 bardzo typowej dla polityki historycznej dzisiejszej Rosji:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Odgrodzenie terenu:<\/strong> Skwer Pami\u0119ci zosta\u0142 najpierw ogrodzony, a nast\u0119pnie otoczony przez kordon policji.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Rozbi\u00f3rka kompozycji:<\/strong> Pod os\u0142on\u0105 funkcjonariuszy przyst\u0105piono do fizycznego usuwania kamieni i g\u0142az\u00f3w, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie tworzy\u0142y konstrukcj\u0119 pomnika.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Cenzura i zakaz dokumentowania:<\/strong> Policja kategorycznie zakazywa\u0142a przechodniom fotografowania lub nagrywania prac rozbi\u00f3rkowych. Osoby, kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142y \u0142ama\u0107 ten zakaz, by\u0142y natychmiast legitymowane.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego to miejsce by\u0142o tak wa\u017cne?<\/h3>\n\n\n\n<p>Skwer Pami\u0119ci w Tomsku zosta\u0142 otwarty w <strong>1992 roku<\/strong>, nied\u0142ugo po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego. Inicjatywa ta wysz\u0142a wsp\u00f3lnie od \u00f3wczesnej, demokratyzuj\u0105cej si\u0119 administracji miasta oraz Stowarzyszenia &#8222;Memoria\u0142&#8221; \u2013 s\u0142ynnej organizacji badaj\u0105cej zbrodnie stalinowskie, kt\u00f3ra w 2021 roku zosta\u0142a zdelegalizowana przez re\u017cim W\u0142adimira Putina, a rok p\u00f3\u017aniej uhonorowana Pokojow\u0105 Nagrod\u0105 Nobla. Przez ponad trzy dekady miejsce to s\u0142u\u017cy\u0142o jako symboliczna przestrze\u0144 do refleksji, zapalania zniczy i sk\u0142adania ho\u0142du.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Szerszy kontekst:<\/strong> Dzisiejsze nagrania z portalu X to niestety kontynuacja mrocznego trendu. Polskie i ba\u0142tyckie miejsca pami\u0119ci w Rosji ucierpia\u0142y najbardziej po 2022 roku, kiedy to wybuch\u0142a pe\u0142noskalowa wojna w Ukrainie. Przypadek z Tomska do\u0142\u0105cza do d\u0142ugiej, smutnej listy usuni\u0119tych lub zdewastowanych monument\u00f3w (m.in. na cmentarzach w Lewaszowie, Miednoje, Katyniu czy w Piwowarisze), b\u0119d\u0105c form\u0105 uderzenia w historyczn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 pa\u0144stw uznawanych dzi\u015b przez Kreml za &#8222;nieprzyjazne&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wed\u0142ug relacji na platformie X oraz ustale\u0144 niezale\u017cnego rosyjskiego portalu Nowaja Gazieta Jewropa, w\u0142adze Tomska (miasta w azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji) zdemontowa\u0142y dzisiaj monument znajduj\u0105cy si\u0119 w samym centrum miasta, na Skwerze Pami\u0119ci. Kogo upami\u0119tnia\u0142 zniszczony obiekt? Pomnik w Tomsku by\u0142 niezwykle wa\u017cnym symbolem dla narod\u00f3w tragicznie do\u015bwiadczonych przez re\u017cim stalinowski i masowe zsy\u0142ki na Syberi\u0119. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":73,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,2,3],"tags":[],"class_list":["post-70","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kraj","category-polityka","category-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions\/72"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/73"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zetpress.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}